Gminy Jarocin, Jaraczewo, Nowe Miasto nad Wartą, Kotlin, Żerków oraz Powiat Jarociński przygotowują wspólny Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej. Wynikająca z obowiązującego prawa nazwa dokumentu nieco wprowadza w błąd, bo plan nie obejmuje tylko miast, ale również wsie. PZMM stwarza szanse, aby samorządy sięgnęły po unijne dotacje m.in. na budowę dróg rowerowych, autobusów oraz centrów przesiadkowych z infrastrukturą rowerową (parkingi, wiaty). Inne gminy i powiaty w Polsce w ostatnich latach już taki plan prawidłowo wspólnie opracowały i zaczynają realizować imponujące inwestycje po zdobyciu pieniędzy z UE. Samorządy Ziemi Jarocińskiej kończą przygotowywanie planu. W tym procesie uczestniczy m.in. RoweLOVE Jarocin, a pisze o tym Maciej Dziekański – członek zarządu stowarzyszenia.

To, że Poznań otrzymał 27 milionów złotych dofinansowania z Unii Europejskiej na realizację pomysłów związanych ze zrównoważoną mobilnością miejską, nie dziwi. Prawdopodobnie są najlepsi w Polsce pod kątem racjonalnego aktywizowania mieszkańców w kierunku przyjaznego dla środowiska przemieszczania się. Kiedy jednak okazało się, że Kościan wraz z kilkoma gminami wyszarpał z UE 60 milionów złotych na budowę dróg rowerowych, to nam w stowarzyszeniu RoweLOVE Jarocin dało to do myślenia.

Kluczem do pozyskania kolejnych środków zewnętrznych na budowę infrastruktury i wprowadzanie rozwiązań podnoszących jakość życia mieszkańców jest opracowanie mądrego Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (Sustainable Urban Mobility Plans – SUMP). Czemu go do tej pory nie było? Nie pytajcie.

Kościańska koalicja już sięgnęła po miliony

Ważne jest też, żeby nie działać w pojedynkę. Poznań zaprosił osiem okolicznych samorządów, stworzył porozumienie metropolitalne i otworzył sobie drzwi do dotacji. Kościan ma łebskiego starostę, który wymyślił hasło „Powiat Kościański – dobry kierunek”. Pociągnął za sobą miasto Kościan i cztery gminy powiatu. Wymyślili plan na 87 milionów złotych, który prawie w siedemdziesięciu procentach sfinansuje Unia!

A my w RoweLOVE uważnie wysłuchaliśmy kilkunastu ekspertów, przy okazji pasjonatów aktywności rowerowej, którzy przejechali się po Polsce, sprawdzili kilka wdrożonych już projektów i zaproponowali, w co najmądrzej zainwestować, żeby zadowolić mieszkańców i pozyskać maksymalne wsparcie unijne.

Jarocińska koalicja planuje

Równolegle zaczęła tworzyć się koalicja chętnych, zainicjowana w 2025 roku przez Gminę Jarocin, która zaprosiła do współpracy Powiat Jarociński oraz gminy Jaraczewo, Kotlin, Żerków i… Nowe Miasto. Wcześniej było z tym różnie, ale teraz „pykło” – mamy tzw. obszar funkcjonalny, może więc wreszcie powstać dla niego Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej. Będzie plan, będzie szansa na pieniądze z zewnątrz.

Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej nie jest wytrychem, który może załatwić wszystko w zakresie infrastruktury transportowej. Dedykowany jest on w szczególności:

• integracji różnych form transportu, ze szczególnym wsparciem dla transportu publicznego, rowerowego i pieszego,
• poprawie bezpieczeństwa użytkowników dróg, chodników i ścieżek rowerowych,
• redukcji zanieczyszczeń, hałasu i zużycia energii w transporcie.

RoweLOVE proponuje

Na inauguracyjnym spotkaniu koalicji chętnych RoweLOVE zaproponowało następujące działania:

• budowę węzłów przesiadkowych przy wszystkich stacjach kolejowych obszaru: Jarocin, Witaszyce, Mieszków, Radlin, Kotlin, Chrzan, Chocicza, Nowe Miasto (stacja Kolei Dużych Prędkości),
• budowę węzłów przesiadkowych autobusowych: Jarocin, Nowe Miasto, Żerków, Jaraczewo,
• budowę brakujących ścieżek rowerowych do wszystkich węzłów przesiadkowych obszaru,
• organizację bezpiecznych „stref zero” przy wszystkich szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w obszarze (przy wykorzystaniu doświadczeń Szkoły Podstawowej w Witaszycach),
• budowę brakujących ścieżek rowerowych do wszystkich szkół podstawowych i ponadpodstawowych w obszarze,
• budowę brakujących ścieżek rowerowych dla uzyskania spójności tras rowerowych w obszarze.

Zaproponowaliśmy także działania towarzyszące aktywizujące ruch rowerowy:

• popularyzację transportu rowerowego,
• zgłoszenie gmin do rywalizacji „Rowerowa Stolica Polski” w aplikacji Aktywne Miasta (zachęcenie do rywalizacji szkół, instytucji i przedsiębiorstw, np. poprzez akcję „jeżdżę do pracy/szkoły/instytucji rowerem” z włączeniem rywalizacji między instytucjami),
• kontynuację udziału w rywalizacji „Wyzwanie sportowe Sympatycy SGB” na rzecz Banku Spółdzielczego w Jarocinie (dwukrotnie 1. miejsce w rywalizacji rowerowej),
• edukację rowerową,
• wprowadzenie praktycznej edukacji rowerowej dla wszystkich uczniów klas piątych szkół podstawowych (wycieczki rowerowe z elementami edukacji z zakresu ruchu drogowego, turystyki, sportu, nawigacji i ekologii),
• zmianę przyzwyczajeń transportowych,
• zorganizowanie akcji promującej dojazdy do węzłów P&R (park & ride – parkuj samochód i jedź dalej komunikacją zbiorową), B&R (bike & ride – parking dla rowerów przy przystankach transportu zbiorowego) oraz do szkół rowerami, z nagrodami dla osób, które potwierdzą w aplikacji Aktywne Miasta np. 30-krotny dojazd rowerem w sezonie.

Jeśli nie teraz…

Tyle od nas – stowarzyszenia RoweLOVE. Teraz plan będzie mógł być mądrze rozwijany i uzupełniany o pakiet drogowych inwestycji infrastrukturalnych oraz zakupów dla transportu zbiorowego, tak aby finalnie stworzyć najlepszy zrównoważony system mobilności, który – po akceptacji wszystkich zainteresowanych – może otworzyć nowe źródła finansowania. Na razie jest ściernisko, ale będzie…

Na koniec: jeśli marzymy o nowoczesnym, multimodalnym (minimum dwa rodzaje transportu) centrum przesiadkowym w Jarocinie, to lepszego momentu na realizację tego marzenia prawdopodobnie nie będzie!